CÁCH PHÂN BIỆT THẠCH ANH TỰ NHIÊN & THẠCH ANH NHÂN TẠO
PHÂN BIỆT THẠCH ANH TỰ NHIÊN và THUỶ TINH [ NATURAL QUARTZ vs GLASS ]
Một bài viết đã cũ và một chủ đề không thể cũ hơn nha các bạn *haha* Dành cho cả amatuer & các bạn yêu thích Ngọc học.
Thạch Anh ( Quartz) là nhóm đá quý phổ biến ở Trái Đất, cũng là nhóm đá quý vừa có giá trị cho công nghiệp, vừa có giá trị trong văn hoá đời sống tâm linh như đá quý phong thuỷ, đá quý ngũ hành, đá quý Phật giáo.
Để phân biệt Thạch Anh Tự Nhiên ( Natural Quartz) và Thạch Anh Nhân Tạo hay còn gọi là thuỷ tinh ( Glass) thì tốt nhất là bạn nên mang viên đá đến phòng kiểm định. Phòng kiểm định có chức năng xác nhận tính chất của nhóm đá/ tên đá và là bên thứ 3 xác nhận, góp 1 phần nào đó cho một môi trường trung thực về thương mại đá bán quý - đá quý.
Các bạn nào muốn tìm hiểu cho vui thì chuẩn bị các dụng cụ sau nha:
1. Cân đo tỷ trọng ( cân nước và cân khô)
2. Refractive Index/ Máy đo chiết suất
3. Hardness Pencil
4. Polariscope / Kính lọc phân cực quang học
Bộ này mua bên phố Nhiêu Tâm, Quận 5 đều có nha, hoặc các bạn liên hệ bên GIV VIỆN ĐÁ QUÝ - VÀNG VÀ TRANG SỨC VIỆT hoặc đặt mua trên các trang nước ngoài nha.
Phương pháp cơ bản nhất là phương pháp loại trừ, dùng kiến thức mình đã biết về từng nhóm đá/ loại đá, dựa trên những tính chất khác biệt của từng nhóm để phân biệt loại này với loại kia.
|
Natural Quartz Thạch Anh tự nhiên |
Glass/ Thạch anh nhân tạo, thuỷ tinh |
|
Thành phần hoá học: SiO2
Cấu trúc, hình thái tinh thể: kết tinh ở dạng 3 phương, 6 cạnh với 1 hoặc 2 chóp nhọn, thuộc nhóm: Dị hướng quang học Tính chất vật lý: - Độ cứng: theo thang mohs là 7 - Cắt khai: không có - Vết vỡ: không bằng phẳng, vỏ sò - Chiết suất: 1.543 ~ 1.553 - Tỷ trọng: 2,6 - Ánh thuỷ tinh |
Thành phần hoá học: SiO2
Cấu trúc, hình thái tinh thể: dạng vô định hình, thuộc nhóm: đẳng hướng quang học Tính chất vật lý: - Độ cứng: theo thang mohs là 5 đến 7 - Cắt khai: không có - Vết vỡ: không bằng phẳng, vỏ sò - Chiết suất: 1.543 ~ 1.553 - Tỷ trọng: 2,6 - Ánh thuỷ tinh |
Giờ sao ta?
- Độ cứng như nhau
- Tỷ trọng như nhau
- Chiết suất như nhau
Cái POINT ở đây là cấu trúc kết tinh của 2 vật liệu khác nhau á các bạn.
*Thạch anh tự nhiên kết tinh ở dạng 3 phương, 6 cạnh với 1 hoặc 2 chóp nhọn, thuộc nhóm: Dị hướng quang học.
*Còn thuỷ tinh thì không kết tinh, cấu trúc vô định hình, thuộc nhóm: Đẳng hướng quang học.

Hình. Polariscope và hình ảnh kính lọc của nhóm đá dị hướng
Để xác định viên đá thuộc nhóm dị hướng hay đẳng hướng quang học thì mình dùng kính lọc phân cực ( Polariscope) mà các bạn hay thần thánh sự powerful của nó á nhưng đâu đó có người trả lại cho thầy cô hết rồi ( á hihi).
— KẾT LUẬN —
Rồi, kết luận nè: Để phân biệt thạch anh tự nhiên và thuỷ tinh khi ta đã có những thông tin vật lý của 2 loại vật liệu
—> Kiểm tra quang học bằng kính lọc phân cực/ Polariscope, bật đèn lên, xoay chỉnh 2 kính về tắt sáng và để từng loại vật liệu vào mặt giữa kính.
+ Đối với thuỷ tinh: khi xoay hết 1 vòng sẽ không có hiện tượng gì cả.
+ Đối với thạch anh tự nhiên: khi xoay hết 1 vòng sẽ có hiện tượng sáng lên rồi tắt sáng 4 lần.
Viết dài dòng nhưng làm thì quá là đơn giản ha các bạn.
- ☟☟☟☟☟ -
Các bạn ngay từ đầu có thể để vật liệu vào Polariscope để phân biệt luôn khi xác định được độ cứng moh ~7, vì nhóm quang học đẳng hướng như Florite, Spinel, Kim cương hay Opal, hổ phách đều có độ cứng khác moh ~7, có kinh nghiệm về đá thô thì càng dễ phân biệt hơn.
Huỳnh chia sẻ theo kinh nghiệm cá nhân ( không phải học lõm), dựa trên kiến thức cơ sở và phương pháp loại trừ. Đây là kiến thức cơ bản, không có tí xa lạ gì với người từng học qua Ngọc học cơ bản nhưng rất dễ quên; vì các bạn biết đó, dòng Quartz ( thạch anh tự nhiên) là đá bán quý nên cũng ít được chú trọng, và vì giá trị thương mại tương đối thấp ( khi so sánh cùng 1 độ chất lượng).
— ÔN LẠI KIẾN THỨC CƠ BẢN —
- Công thức tính tỷ trọng: Tỷ trọng = mk / ( mk - mnc)
mk: trọng lượng của vật chất khi cân khô, không bị tác động của môi trường
mnc: trọng lượng của vật chất khi cân trong nước cất
* nhớ là dùng cùng 1 đơn vị đo nha các bạn
- Bảng tra tỷ trọng của đá quý: click vào download nha các bạn
- Bảng tra độ cứng của đá quý: click vào download nha các bạn
- Bảng tra chiết suất của đá quý: click vào download nha các bạn
Đặc tính quang học của đá quý dị hướng
Đá quý đẳng hướng quang học là các đá quý kết hợp tinh trong hệ lập phương và đá quý thuộc nhóm vô định hình (không kết tinh). Đá quý dị hướng quang học kết tinh trong tất cả các hệ tinh thể còn lại (bốn phương, sáu phương, ba phương, trực thoi, một nghiêng và ba nghiêng).
Trong đá quý đẳng hướng quang học, các tính chất quang học không thay đổi theo các phương khác nhau, trong khi trong đá quý dị hướng quang học tất cả tính chất quang học đều có thể thay đổi (ở mức độ khác nhau) theo các phương khác nhau trong cấu trúc tinh thể của chúng.
Hiện tượng phân cực ánh sáng
Ánh sáng bình thường đều dao động theo mọi phương trong một mặt phẳng vuông góc với phương truyền sóng. Ánh sáng này gọi là ánh sáng không phân cực. Nhưng có một loại ánh sáng chỉ dao động theo một phương nhất định trong không gian theo phương truyền. Đó là ánh sáng phân cực. Để tạo ánh sáng phân cực người ta dùng một loại kính lọc gọi là kính lọc phân cực, mà khi đi qua nó ánh sáng chỉ còn dao động theo một phương do phương phân cực của kính lọc đó xác định.
* Kiến thức thì vô bờ bến mà Huỳnh thì nhỏ bé, nên nếu có sai sót gì thì mong các thầy, các cô và các bạn góp ý cho em, kiến thức là phần còn nhớ lại sau khi đã trả lại cho thầy cô nền đừng vội giận nhau nhé nhé!
From Huỳnh Faceting with love!